بازدید سفیر زیمبابوه از شرکت سایپا و گفتوگو با مدیرعامل این گروه خودروسازی نیز در همین چارچوب انجام شد و زمینه آغاز رایزنیها برای شکلگیری همکاری مشترک میان دو طرف را فراهم کرد. در جریان این بازدید، توانمندیهای صنعتی سایپا و خطوط تولید این گروه خودروسازی مورد بررسی قرار گرفت و ظرفیتهای موجود برای توسعه همکاری با زیمبابوه مورد توجه قرار گرفت.
محور اصلی مذاکرات نیز صرفاً صادرات خودرو به این کشور نیست؛ بلکه مدلهایی مانند سرمایهگذاری مشترک و تولید مشارکتی نیز بهعنوان مسیرهای احتمالی همکاری مطرح شده است؛ موضوعی که میتواند سطح رابطه میان دو طرف را از یک همکاری تجاری محدود به یک همکاری صنعتی گستردهتر تغییر دهد.
زیمبابوه از این منظر برای سایپا میتواند بازاری متفاوت از مقاصد سنتی صادراتی باشد. این کشور در کنار تقاضای داخلی، امکان دسترسی به مجموعهای از بازارهای پیرامونی را فراهم میکند و همین ویژگی میتواند اهمیت آن را برای یک خودروساز ایرانی افزایش دهد.
یکی از ظرفیتهایی که در جریان این مذاکرات مورد توجه قرار گرفته، امکان تبدیل زیمبابوه به یک نقطه منطقهای برای عرضه خودروهای فرمانراست است؛ بازاری که در صورت ایجاد زیرساختهای لازم، میتواند به توسعه دامنه صادرات سایپا در منطقه نیز کمک کند.
این ظرفیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که سایپا میتواند علاوهبر عرضه خودرو، شبکه خدمات پس از فروش، تأمین قطعات و پشتیبانی فنی را نیز در بازار هدف توسعه دهد. تجربه بازارهای بینالمللی نشان میدهد حضور پایدار یک خودروساز تنها با ارسال محصول شکل نمیگیرد و ایجاد شبکه خدمات و قطعات، آموزش نیروهای محلی و ایجاد ارتباط مستمر با بازار از عوامل مهم تثبیت برند و افزایش تداوم فروش است.
از این منظر، بازار زیمبابوه میتواند محلی برای ایجاد یک ساختار بلندمدتتر فعالیت سایپا در آفریقا باشد. در چنین بازاری، مزیت سایپا صرفاً در ظرفیت تولید خودرو خلاصه نمیشود. برخورداری از زنجیره تأمین داخلی، تجربه تولید انبوه، زیرساختهای صنعتی و امکان توسعه محصولات متناسب با نیاز بازار میتواند به این گروه خودروسازی اجازه دهد مدلهای متنوعی از همکاری را بررسی کند.
از صادرات محصول نهایی گرفته تا مونتاژ، تولید مشترک و ایجاد زیرساخت خدمات پس از فروش، مجموعهای از گزینهها برای توسعه حضور در بازار زیمبابوه قابل تصور است.
از سوی دیگر، تولید مشارکتی میتواند امکان تطبیق بهتر محصولات با نیاز بازار محلی را فراهم کند. در صورتی که مذاکرات به مرحله اجرایی برسد، ایجاد ظرفیت تولید یا مونتاژ مشترک میتواند بخشی از زنجیره ارزش خودرو را در داخل بازار هدف شکل دهد.
چنین مدلی علاوهبر ایجاد امکان حضور مستمرتر در بازار، میتواند همکاری میان شرکتهای دو کشور را به حوزههایی مانند قطعهسازی، خدمات فنی و انتقال دانش نیز گسترش دهد.
برای سایپا، ورود جدیتر به بازارهای آفریقایی میتواند بخشی از مسیر توسعه بازارهای صادراتی این گروه باشد. گسترش بازارهای هدف، وابستگی کمتر به تعداد محدودی از مقاصد صادراتی و ایجاد بازارهای جدید برای محصولات، از جمله موضوعاتی است که در برنامه توسعه صادرات هر خودروساز اهمیت دارد.
بازارهای آفریقایی بهدلیل تفاوت در ساختار تقاضا و همچنین نیاز به برخی انواع خودروهای اقتصادی و تجاری، میتوانند بخشی از این ظرفیت را در اختیار خودروسازان قرار دهند.
